الميرزا جواد التبريزي

276

استفتائات جديد (1385ش) (فارسى)

صاحب خانه به كوه كوتاه شده است ، آيا شخص مهاجر مىتواند خانهء او را خراب كند ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ در صورتى كه قسمت مزبور - چنانچه ظاهر فرض سؤال است - پشت خانه بوده و بعد از آن كوچه يا خيابان نبوده باشد ، مالك خانه نسبت به آن حقى ندارد ، مگر آنكه خود آن قسمت را هم احيا نموده يا براى احيا تحجير كرده باشد ، و الله العالم . ( 1254 ) از وسط زمينى كه در گذشته راه رفت و آمده نبوده ، الآن يك خانواده براى خودش بخواهد راهى بگشايد و راه براى رفت و آمد مردم قرار دهد ، آيا صاحبان زمين حقّ جلوگيرى دارند ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ اگر از زمينى كه مالك دارد بخواهند راه درست كنند ، بايد صاحبان آن را راضى نمايند ، و صاحبان آن حقّ ممانعت دارند ؛ بلى اگر عبور اتفاقى باشد و راه درست كردن نباشد ، در صورتى كه ضررى به حاصل نداشته باشد و اراضى وسيعه باشد ، مانعى ندارد ، و الله العالم . ( 1255 ) شخص در زمين خود درخت مىنشاند ، سپس از ريشهء آن كه در زمين همسايه است درخت مىرويد ، آيا درخت روييده از آنِ صاحب درخت است يا زمين ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ ملك صاحب درخت است ، و لكن صاحب زمين حقّ مطالبهء قلع آن نهال را دارد ؛ و اگر قلع نكرد ، خود صاحب زمين مىتواند قلع كند ، و الله العالم . ( 1256 ) زمينى زراعى در اثر جابجايى زمين حركت كرده و بر روى زمين همسايه‌اش قرار گرفته ، كدام‌يك مىتوانند صاحب آن باشند ؟ [ جواب ] باسمه تعالى ؛ هر شخص مالك مكان سابق زمينش است در صورت بقاء آن مكان ، مثلًا زمين زيد كه ما بين زمين عمرو و بكر بود ، بواسطهء زلزله خاكهايش به زمين ديگرى رفت ، درست است ، ولى جاى آن خالى است ، همين مكان